Religious Teachings of the “Satra” Institution of Guru Harideva-98 (হৰিদেৱ গুৰুজনাৰ সত্ৰানুষ্ঠানৰ ধৰ্মীয় শিক্ষা-৯৮)

 

Explaining the theory of only one God Almighty or Ekeswaravad Guru Harideva tells that  God is the root cause of  all living and non-living beings in the creation ; the various stages of  middle worlds ,lower and higher heavens and  planets of the nether region holding them;  the creation, sustenance and inhalation of those heavens and planets  of nether regions; the feelings created by sight ,touch, hearing  etc. of everything mentioned above and  the thoughts that arise in our mind regarding the things described above. That is, there is nothing in the creation except God. Then how we can see so many things around us? Answering this question the scriptures tell that everything available in the creation as mentioned above is the expansion of only one God Almighty. The existence of all other things depends upon God or without God nothing of them can exist. To understand the point we can take example of the constitution of our country. The constitution of a country is a theoretical principle to guide the activities of the country. It has no shape- size etc. But everybody starting from the President of the country to the sweeper of an office, is bound to think and work in accordance with the rules and regulation framed in the constitution. That is, through observance of the rules and regulations of the constitution, the power of a state is expanded throughout the country. We, the common people can physically feel this power expressed through the institutions like Lokasabha ,Rajyasabha, Bidhansabha , Panchayats, Courts , police stations,  other Govt. offices and various categories of people working there. The constitution is the source of all those powers and if somehow the constitution becomes inoperative then no institution and people can express their power as described above.  However, the power of the constitution of a country cannot be compared with the power of the operative principle of the creation. The constitution of a country is framed by human beings and  is operative within the boundary of that  particular country .  Moreover, this power cannot control the activities of the sky, air, water  , all living and non-living beings etc. within the boundary of the country also . But the power of the constitution or operative principle of God is not like that.  Whatever gross and subtle were there in the past, are there at present and will be there in future in the creation are the physical expressions of the operative principle framed by God for the creation. Nothing can exist outside this principle and nobody can do anything by defying the power of this operative principle. Analyzing the things in this way Guru Harideva suggests that Lord Krishna physically represents this omnipotent operative principle and common ignorant people like us can realize this fact by coming to his shelter or Sharana. (to be continued)  

একেশ্বৰবাদৰ মূল তত্ব ব্যাখ্যা কৰি হৰিদেৱ গুৰুজনাই কৈছে যে সমস্ত জড়জগত আৰু জীৱজগত , এই সকলক ধাৰণ কৰি থকা আকাশ ,পাতাল ,স্বৰ্গ, মৰ্ত্য  আদি লোকসমুহ, এই সমস্তৰে সৃষ্টি, স্থিতি, লয় আৰু এই সমুহৰ দৰ্শন , স্পৰ্শ ইত্যাদিৰ অনুভূতি তথা এই সমস্ত বিষয়ত আমাৰ মনত উদয় হোৱা বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ চিন্তা ভাৱনা ইত্যাদি সকলোৰে একমাত্ৰ কাৰণ হৈছে ভগৱান শ্ৰীহৰি অৰ্থাৎ পৰম চৈতন্য স্বৰূপ ভগৱান হৈছে জগতৰ সমস্তৰে মূল।ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে ঈশ্বৰত বাদে জগতত অন্য একো দ্বিতীয়  বস্তু নাই। তেন্তে জগতত আমি আমাৰ চাৰিওফালে দেখি থকা অসংখ্য বস্তু কি ? ইযাৰ উত্তৰ দি শাস্ত্ৰত কোৱা হৈছে যে সেই সমস্ত বস্তু এক ঈশ্বৰৰ বিস্তাৰ । এইবিলাকৰ অস্তিত্ব ঈশ্বৰৰ অস্তিত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে বা ঈশ্বৰ নাথাকিলে এইলাক একোৰে অস্তিত্ব নাথাকে । কথাখিনি বুজাৰ সুবিধাৰ বাবে আমি আমাৰ দেশৰ সংবিধানখনৰ কথা ধৰিব  পাৰো । এখন দেশৰ সংবিধানখন হৈছে সেই দেশৰ মূল তত্ববস্তু  । এই তত্ববস্তুৰ কোনো আকাৰ বা আকৃতি নাই । কিন্তু দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সাধাৰণ চাফাই কৰ্মীলৈকে সমস্ত বিষয়বাব , সেই বিষয়বাব অধিকাৰ কৰি থকা লোকসকলৰ চিন্তা-ভাৱনা , কৰ্মকাণ্ড ইত্যাদি  দেশৰ সংবিধান অনুসৰি চলাটো বাধ্যতামূলক । অৰ্থাৎ সংবিধানৰ নিয়ম পালনৰ জৰিয়তে এক ৰাষ্ট্ৰশক্তি ৰাষ্ট্ৰৰ সৰ্বত্ৰতে বিস্তাৰ লাভ কৰে । আমাৰ দৰে সাধাৰণ মানুহে লোকসভা , ৰাজ্যসভা , বিধানসভা , অফিচ, কাছাৰী , থানা , পঞ্চায়ত আদি বিভিন্ন অনুষ্ঠান –প্ৰতিষ্ঠান , সেই সমুহৰ উচ্চ-নিম্ন বিভিন্ন পদত কাম কৰা লোক, সেইসকলে কৰা কাম আদিৰ ৰূপত নিৰাকাৰ ৰাষ্ট্ৰশক্তিৰ মূৰ্ত্তিমান প্ৰকাশ দেখা পাওঁ । শক্তিৰ মূল উৎস স্বৰূপ ৰাষ্ট্ৰীয় সংবিধানখন  কিবা কাৰণবশতঃ অকাৰ্যকৰী হ’লে ৰাষ্ট্ৰশক্তিৰ ওপৰোক্ত প্ৰকাৰৰ মূৰ্ত্ত ৰূপৰো অন্ত পৰে । কথাখিনি এনেদৰে বুজাৰ চেষ্টা কৰা হৈছে  যদিও  ঈশ্বৰৰ সৃষ্টিৰ  বিধানৰ সৈতে এখন ৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধানৰ কোনো তুলনা হ’ব নোৱাৰে । দেশৰ সংবিধান মানুহে সৃষ্টি কৰে ।নিৰ্দিষ্ট  দেশৰ সীমাৰ বাহিৰত তাৰ নীতি-নিয়ম প্ৰযোজ্য নহয় । দেশৰ সীমাৰ ভিতৰতো আকাশ ,বতাহ , মাটি ,পানী, স্থাৱৰ ,জঙ্গম সকলোতে ৰাষ্ট্ৰীয় সংবিধানৰ নিয়ম শক্তি সৰ্বতোভাৱে প্ৰযোজ্য নহয় । কিন্তু ঈশ্বৰৰ সংবিধানৰ শক্তি  তেনেকুৱা অংশিক নহয়। জগতত  স্থূল বা সুক্ষ্ম ৰূপত  যি যি আছিল , আছে আৰু থাকিব সেই সমস্তই ঈশ্বৰৰ সংবিধান  বা নিয়মশক্তিৰ মূৰ্ত্তিমান ৰূপ । এই  শক্তিতত্বৰ বাহিৰত  একো থাকিব নোৱাৰে আৰু এই শক্তি  উলঙ্ঘা কৰি জগতত কোনেও একো কৰিব নোৱাৰে । ভাগৱত  শাস্ত্ৰৰ আধাৰত  নিজৰ ধৰ্মীয় শিক্ষা প্ৰদান কৰি হৰিদেৱ গুৰুজনাই কৈছে যে ভগৱান কৃষ্ণ হৈছে ওপৰোক্ত সৰ্বশক্তিমান একক তত্ববস্তুৰ মূৰ্ত্তিমান ৰূপ। শ্ৰীকৃষ্ণৰ চৰণত শৰণ গ্ৰহণ কৰিলে আমাৰ দৰে সাধাৰণ জ্ঞান বুদ্ধিৰ মানুহৰ মনতো এই তত্বজ্ঞান ক্ৰমান্বয়ে পৰিষ্ফুট হয় ।(আগলৈ)

Religious Teachings of the “Satra” Institution of Guru Harideva-97 (হৰিদেৱ গুৰুজনাৰ সত্ৰানুষ্ঠানৰ ধৰ্মীয় শিক্ষা-৯৭)

 

In the Vedas, Upanishadas, Gita, Bhagavata and other Vedic scripture there is an analogy of two birds available in a single tree. They are perpetually related and inseparable from each other. The tree mentioned here may be our body or it may mean the entire creation. God and Jiva or living being both exist together in an individual body as well as in the entire creation imagined as a single body. In the analogy Jiva and Ishvara are compared to birds. It is told that one of the birds eats fruits of the tree where it lives and the other bird does not eat anything. It simply accompanies the first bird as unconcerned and unconnected witness . That is, one bird goes on enjoying the happiness and sorrow related to the body and the things connected with the body. The other bird goes on enjoying the bliss of the world as an unconcerned witness. Scriptures tell that the bird that enjoys happiness and sorrow generated by the things and happenings of the world represents Jiva or consciousness connected with body-mind complex. The unattached bird represents God and he remains always seated in our heart as well as in all other living and nonliving beings of the creation as all-pervading consciousness. In some of the scriptures these two phases of consciousness are mentioned as Nara-Narayana, Soul-Super Soul,  Individual Consciousness-Omnipresent Consciousness and like that. In this context Guru Harideva tells that the fruit eating bird or human being after coming to the shelter or Sharana of the unattached bird or God can realize that it is possible to enjoy bliss without possessing anything of this world. It is possible to enjoy the beauty and fragrance of flowers without plucking them. Without using any gold ornament one can enjoy the glittering of Gold. Thus, one can enjoy pleasure from everything of this world without becoming owner of anything of them. The things are there in this world and  that should be the cause of pleasure for us in a simple manner . For example, sun is there in the sky and that brings pleasure for us. Existence of the sun is sufficient to make us happy. The sun need not do anything more to make us happy. Guru Harideva suggests that while coming into contact of the things of the world by sight, touch etc. our mind should be free from any kind of attraction or distraction towards them. Under such condition the existence of the things itself becomes cause of our happiness ;  acceptance or rejection of the things do not carry any meaning; also ,the things of the world and the relationship we maintain with them cannot bring sorrow to us. (to be continued)  

বেদ ,উপনিষদ ,গীতা,  ভাগৱত আদি বৈদিক শাস্ত্ৰত  একেডাল বৃক্ষত থকা দুটা পক্ষীৰ উপমা দিয়া হৈছে ।কোৱা হৈছে যে দুয়োটা পক্ষীৰ মাজৰ সম্পৰ্ক অবিচ্ছেদ্য আৰু চিৰস্থায়ী । দুয়োটা পক্ষী যি বৃক্ষত একেলগে বাস কৰে বুলি কোৱা হৈছে সেই বৃক্ষৰ অৰ্থ আমাৰ শৰীৰো হ’ব পাৰে অথবা ব্ৰহ্মাণ্ড শৰীৰ ৰূপে কল্পিত সমগ্ৰ সৃষ্টিও হ’ব পাৰে। ঈশ্বৰ আৰু জীৱ উভয়ে একেলগে সৃষ্টিটো আছে আৰু আমাৰ এই মানৱ শৰীৰটো আছে । উপমাটোত ঈশ্বৰ আৰু জীৱক পক্ষীৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে । লগতে কোৱা হৈছে  ইয়াৰে এটা পক্ষীয়ে নিজে বাস কৰা বৃক্ষৰ ফল ভোগ কৰে আৰু আনটোৱে বৃক্ষৰ ফল সম্পৰ্কত সম্পূৰ্ণ উদাসীন সাক্ষীমাত্ৰ  হৈ থাকে। অৰ্থাৎ এটা পক্ষীয়ে নিজৰ শৰীৰ  আৰু শৰীৰৰ  সৈতে সম্পৰ্কিত জগতৰ বস্তু  সমুহ ভোগ কৰি অবিৰাম  সুখ বা দুখ ভোগ  কৰি থাকে আৰু আনটোৱে সম্পূৰ্ণ উদাসীন  দৰ্শক হিচাপে  জগতত বিৰাজমান আনন্দ উপভোগ কৰে । শাস্ত্ৰত কোৱা হৈছে যে সংসাৰৰ বস্তু আৰু ঘটনাৰ সৈতে লিপ্ত হৈ সুখ-দুখ ভোগ কৰা পক্ষী হৈছে জীৱ বা শৰীৰ আৰু মনৰ সংযুক্ত অৱস্থাৰ সৈতে সংশ্লিষ্ট হৈ থকা চৈতন্য । নিৰ্লিপ্ত হৈ চাই থকা পক্ষী হৈছে ঈশ্বৰ অৰ্থাৎ আমাৰ হৃদয়কে ধৰি সমগ্ৰ জগতৰ স্থাৱৰ-জঙ্গম প্ৰত্যেক বস্তুতে সাক্ষীৰূপে সদা বিৰাজমান হৈ থকা চৈতন্য বা সৰ্বব্যাপ্ত চৈতন্য। কিছুমান শাস্ত্ৰত চৈতন্যৰ এই দুটা অৱস্থাক নৰ-নাৰায়ণ, জীৱাত্মা-পৰমাত্মা, জীৱচৈতন্য-পৰম চৈতন্য  ইত্যাদি  ৰূপেও বৰ্ণনা   কৰা হৈছে। এই প্ৰসঙ্গত হৰিদেৱ গুৰুজনাই কৈছে যে  ফলভোক্তা পক্ষী বা  মানুহে যেতিয়া নিজৰ শৰীৰৰূপ বৃক্ষত একেলগে বিৰাজমান  নিৰ্লিপ্ত  পক্ষী বা ঈশ্বৰৰ শৰণ গ্ৰহণ কৰে তেতিয়া বুজিব পাৰে যে  জগতৰ একো বস্তুৰ মালিকানা নিবিচৰাকৈও জগতৰ আনন্দ উপভোগ কৰিব পাৰি। ফুল নিচিঙাকৈও ফুলৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুগন্ধ  উপভোগ কৰিব পাৰি। সোণৰ অলঙ্কাৰ নিপিন্ধাকৈও সোণৰ জ্যোতি দেখি মুগ্ধ হ’ব পাৰি ।এনেদৰে  একো  বস্তুৰ মালিক নোহোৱাকৈও জগতৰ সমস্ত বস্তু উপভোগ কৰিব পাৰি ।জগতত বস্তুসমুহ আছে আৰু ইয়ে আমাৰ বাবে আনন্দৰ উৎস হোৱা উচিত।উদাহৰণ স্বৰূপে  আকাশত সূৰ্য প্ৰজ্বলিত হৈ থকাটো আমাৰ আনন্দৰ কাৰণ।ইয়াৰ অস্তিত্বতে আমাৰ আনন্দ । সূৰ্যৰ অস্তিত্ব আৰু কাৰ্যৰ মাজত কোনো প্ৰভেদ নাই অৰ্থাৎ আমাক আনন্দ দান কৰাৰ বাবে সূৰ্যই নিজৰ স্থানত বিৰাজমান হৈ থকাত বাহিৰে অন্য একো কাম নকৰে । গুৰুজনাই কৈছে জগতৰ বস্তুসমুহ দৰ্শন-স্পৰ্শন আদি  কৰাৰ পাছত এইসমুহৰ লগত আমাৰ সংযোগ ৰাগ বা বিদ্বেষৰ পৰা মুক্ত হ’ব লাগে । তেনে অৱস্থাত বস্তুৰ অস্তিত্বই আমাৰ আনন্দৰ কাৰণ হয় ;  কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা বা প্ৰত্যাখ্যান কৰা ইত্যাদি কথাৰ কোনো অৰ্থ নাথাকে আৰু কোনো বস্তু বা স্ত্ৰী-পুত্ৰ আদি সাংসাৰিক সা-সম্বন্ধ আমাৰ দুঃখৰ কাৰণ হৈ উঠিব নোৱাৰে । (আগলৈ)

Religious Teachings of the “Satra” Institution of Guru Harideva -96 (হৰিদেৱ গুৰুজনাৰ সত্ৰানুষ্ঠানৰ ধৰ্মীয় শিক্ষা-৯৬)

 

Bhagavata tells that  coming to the shelter or Sharana of God is the way of  attainment of devotion , self-realization and detachment from the things of the material world. Based on such teaching of Bhagavata Guru Harideva suggests that Lord Krishna is always seated as Super Soul in our own heart. One should come to the shelter of Lord Krishna only for attainment of devotion, self-realization and detachment from other things. Those who come to the shelter of demigods other than Lord Krishna cannot expect such result. We know that hunger creates pain in our body mind complex. After taking food we get relief from that pain. But there are some procedure for eating of food. We do not consume plateful of food in one bite. Food is consumed bite by bite. By this process when our stomach becomes full we get relief from the pain of hunger. Citing such analogy related to our day to day experience Bhagavata tells that with each bite of food consumed we gradually get relief from the pain of hunger and when our stomach becomes full in that way we get total relief. But getting total relief from the pain of hunger is not the only essentiality of consumption of food. We should  get delicious taste and mental pleasure from the food consumed. Moreover, the food consumed by us should be suitable for total nourishment of all big, small ,  gross and subtle  organs of the body. If all parts of the body are not fully nourished by consumption of proper food then a strong body-mind complex cannot sustain. So, it is most essential for people to  become  very careful in selection of food items . By eating any kind of food we can get temporary  relief from the pain of hunger . But by eating proper food we get taste and mental satisfaction in addition to that relief . Also, after digestion of proper  food all parts of our body get full nourishment. Analyzing the things in this way Guru Harideva suggests that if one goes on practicing Shravana, Kirtana ,Smarana etc. after coming to shelter or Sharana of Lord Krishna then he gradually and simultaneously attains devotion , self-realization and detachment from worldly things . He tells that by making continuous spiritual practice in this way one can attain spiritual perfection and can rest in supreme peace. (to be continued)

ভাগৱত শাস্ত্ৰৰ মতে ভগৱানৰ শৰণ গ্ৰহণ ভক্তি, আত্মজ্ঞান আৰু বৈৰাগ্য লাভৰ পথ। ভাগৱতৰ এই সিদ্ধান্তৰ  ভিত্তিত হৰিদেৱ গুৰুজনাই উপদেশ দি কৈছে যে নিজৰ হৃদয়ত পৰমাত্মাৰূপে সদা-বিৰাজমান ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ  চৰণত  একনিষ্ঠভাৱে শৰণ গ্ৰহণ কৰিলে জ্ঞান ,ভক্তি আৰু বৈৰাগ্য একেলগে লাভ কৰিব পাৰি । কৃষ্ণত বাদে অন্য দেৱতাত শৰণ গ্ৰহণ কৰি  এনে সুফল আশা কৰিব নোৱাৰি । আমি জানো যে  অতিপাত ভোক লাগিলে শৰীৰ-মনত বৰ  যন্ত্ৰণা  অনুভৱ  হয় । খাদ্য গ্ৰহণ কৰিলে ভোকৰ যন্ত্ৰণাৰ পৰা অব্যাহতি লাভ কৰিব পাৰি । কিন্তু খাদ্য গ্ৰহণ কৰাৰ নিয়ম আছে । কাহীঁত লোৱা আটাইখিনি খাদ্য একে গৰাহতে খোৱা নহয় । এগৰাহ এগৰাহকৈ খাদ্য খাই পেট ভৰোৱা হয় আৰু পেট ভৰাৰ পিছত ভোকৰ যন্ত্ৰণা নোহোৱা হয় । আমি  দৈনন্দিন জীৱনত সততে  লাভ কৰা এই অভিজ্ঞতাৰ  উপমা দি ভাগৱতত কোৱা হৈছে যে প্ৰতি গৰাহ খাদ্য পেটলৈ যোৱাৰ সমান্তৰাল ভাৱে ভোকৰ যন্ত্ৰণা ক্ৰমান্বয়ে কমি আহিবলৈ আৰম্ভ কৰে  আৰু পেট ভৰাৰ লগে লগে  যন্ত্ৰণাৰ সম্পূৰ্ণ উপশম হয় । কিন্তু ভোকৰ যন্ত্ৰণাৰ পৰা অব্যাহতি লাভ কৰাই খাদ্য গ্ৰহণৰ একমাত্ৰ উদ্দেশ্য নহয় । খাদ্য খাই জিভাত তৃপ্তি  আৰু মনত সন্তোষ উৎপন্ন হ’ব লাগে । লগতে খাদ্যৰ পৰা সমগ্ৰ শৰীৰৰ সৰু-বৰ ,স্থূল-সুক্ষ্ম প্ৰতিটো অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গৰ পুষ্টি সাধন হোৱাটোও  অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয় কথা । সুষম খাদ্যৰ জৰিয়তে শৰীৰৰ সৰ্বাঙ্গীন পুষ্টি সাধন কৰিব নোৱাৰিলে শৰীৰ বলবান ,সুষ্ঠ আৰু নিৰোগী হৈ থাকিব নোৱাৰে । সেয়েহে খাদ্য নিৰ্বাচনৰ বেলিকা  সাৱধানতা অৱলম্বন কৰাৰ বিশেষ প্ৰয়োজনীয়তা আছে ।যিকোনো খাদ্য খাই  ভোকৰ যন্ত্ৰণাৰ পৰা সাময়িক সকাহ লাভ কৰিব পাৰি । কিন্তু  যথোপযুক্ত খাদ্য গ্ৰহণ কৰিলে প্ৰতি গৰাহ খাদ্য পেটলৈ যোৱাৰ লগে লগে ক্ষুধাৰ যন্ত্ৰণা ক্ৰমান্বয়ে কমি অহাৰ লগতে জিভাৰ  তৃপ্তি আৰু মনৰ সন্তুষ্টি সাধন হয়। সুষম  খাদ্য যথাযথভাৱে  হজম হোৱাৰ ফলত শৰীৰৰ সৰ্বাঙ্গীন পুষ্টি  সাধন হয়।কথাবিলক এনেদৰে বিচাৰ বিশ্লেষণ কৰি হৰিদেৱ গুৰুজনাই কৈছে যে কেৱল মাত্ৰ ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ চৰণত শৰণ গ্ৰহণ কৰি কৃষ্ণকথা শ্ৰৱণ ,কীৰ্ত্তন , স্মৰণ ইত্যাদি কৰি থাকিলে মানুহৰ মনত ক্ৰমান্বয়ে ভগৱান কৃষ্ণৰ প্ৰতি ভক্তি ভাৱৰ উদয় হয় আৰু তাৰ লগতে আত্মজ্ঞান লাভ হয় আৰু সংসাৰৰ প্ৰতি বৈৰাগ্যও  জন্মে । গুৰুজনাই  কৈছে যে এই উপায়েৰে সাধনা কৰি এটা সময়ত মানুহে পাৰমাৰ্থিক পূৰ্ণতা তথা পৰম শান্তি লাভ কৰিব  পাৰে।(আগলৈ)    

Religious Teachings of the “Satra” Institution of Guru Harideva -95 (হৰিদেৱ গুৰুজনাৰ সত্ৰানুষ্ঠানৰ ধৰ্মীয় শিক্ষা-৯৫)

 

Guru Harideva tells that without attainment of self- realization nobody  can  know Lord Krishna . On the other hand, Bhagavata tells that  knowledge of self  or “Atmajnana” is always remains inherent in human being . Citing proof of this the scriptures tell that nobody wants to be separated from his soul or die . Everybody wants to live forever. This is natural tendency of all living bodies including human beings. Now, the point is, if knowledge of self already exists in human being then what may be the meaning of attainment of self-realization ?  Answering this question it is told that hunger, thirst etc. are natural tendencies of the body . When the body needs food it  feels  hungry . When the body   needs water it feel thirsty. When the temperature outside is low the body feels cold and so on.  But knowledge of self or feeling of the presence of soul  in the body is not that type of gross natural tendency . This is very subtle natural tendency of human mind . Because of that the knowledge of self remains covered under gross powerful tendencies like desire , anger, greed, illusion etc. of human mind. Also, due to the powerful influences of those gross tendencies over human mind people cannot clearly  feel the presence of  soul inside him. Explaining the things with an analogy scriptures tell that the voice of a child is very familiar to his father. The father can easily identify the voice of his child by hearing it even from a distance.  But if the child remains present within a noisy crowd then it becomes difficult for the father to identify the voice of his child.  Again, due to long association the voice of a child becomes too familiar to his father. So, it may be possible for the father to hear at least some unclear sound of the voice of his child present in a crowd if he deeply concentrate his mind on that. In that way, the father may know the presence of his child  within the noisy crowd. Citing this analogy the scriptures tell that we are eternally related to the soul. In every life the soul accompanies us and thus we have longest association with our soul. For that reason we always feel some light indication of the presence of soul in us in spite of the cover created by Gross natural tendencies like desire ,anger etc. Due to  that feeling   we do not want to die, we want to live forever. In the above analogy, the father can clearly hear the voice of his child present within a crowd  if the noise created by the crowd is stopped . Similarly if the cover created by desire, anger and other gross natural tendencies are cleared  then our heart becomes pure. Then we can clearly realize the soul within us or attain self- realization automatically. Analyzing  the things in this way Guru Harideva tells that Lord Krishna is the eternal soul seated in our heart  and coming to his shelter or Sharana is the easiest way of attainment of “Atmajnana” or self-realization . (to be continued)

হৰিদেৱ গুৰুজনাই কৈছে যে আত্মজ্ঞান অবিহনে কৃষ্ণলাভ নহয় । আনহাতে ভাগৱতত কোৱা হৈছে যে মানুহৰ অন্তৰত আত্মজ্ঞান চিৰবৰ্ত্তমান।সেই কাৰণে সকলো মানুহে আত্মাক সবাতোকৈ অধিক ভাল পায়। এই কথাৰ প্ৰমাণ দি শাস্ত্ৰত কোৱা হৈছে যে কোনেও আত্মাৰ পৰা কেতিয়াও বিচ্ছিন হ’ব অৰ্থাৎ  মৃত্যু বৰণ কৰিব নিবিচাৰে । ই মানুহকে ধৰি সকলো জীৱৰ স্বাভাৱিক প্ৰবৃত্তি । এতিয়া কথা হৈছে যে আত্মানুভূতি যদি ভোক পিয়াহৰ দৰে স্বাভাৱিক প্ৰবৃত্তি হয় তেন্তে  আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ অৰ্থ কি ? ইয়াৰ উত্তৰত কোৱা হৈছে যে  ভোক পিয়াহ ইত্যাদি শাৰীৰিক স্থূল প্ৰবৃত্তি । শৰীৰত খাদ্যৰ  অভাৱ ঘটিলে ভোক লাগে ,পানীয়ৰ অভাৱ ঘটিলে পিযাহ লাগে, বতৰ ঠাণ্ডা থকিলে জাৰ লাগে  ইত্যাদি ।  কিন্তু  আত্মানুভৱ তেনে স্থূল প্ৰবৃত্তি নহয় । ই অতি সুক্ষ্ম মানসিক  প্ৰবৃত্তি ।সেই কাৰণে  স্বাভাৱিক প্ৰবৃত্তি হ’লেও কাম , ক্ৰোধ ,লোভ , মোহ আদি স্থূল আৰু শক্তিশালী মানসিক প্ৰবৃত্তি সমুহে আৱৰণ সৃষ্টি কৰি  আত্মানুভূতিক ঢাকি ৰাখে । স্থূল মানসিক প্ৰবৃত্তি সমুহে  মন আৰু বুদ্ধিক আচ্ছন্ন  কৰি ৰখাৰ বাবে মানুহৰ মনত স্পষ্ট ভাৱে আত্মজ্ঞানৰ উদয় হ’ব নোৱাৰে ।কথাখিনি উপমাৰ দ্বাৰা বুজাই দি শাস্ত্ৰত কোৱা হৈছে যে নিজৰ সন্তানৰ মাত পিতৃৰ অতিকৈ চিনাকি । দূৰৰ পৰা মাত শুনিয়ে পিতৃয়ে সেই মাত চিনি পায় । কিন্তু বহু মানুহৰ কোলাহলৰ মাজত নিজৰ সন্তানে  চিঞৰি  থাকিলে সেই মাত বুজি পোৱাত পিতৃৰ বাবেও অসুবিধা হয় । তথাপিও   অত্যধিক মনোযোগ দি শুনি থাকিলে বহুজনৰ কোলাহলৰ মাজতো নিজৰ সন্তানৰ চিনাকি মাতৰ আভাস পিতৃ-মাতৃয়ে  অস্পষ্ট ভাৱে  হ’লেও শুনিব পাৰে আৰু বহু মানুহৰ সমাগমৰ ভিতৰত নিজৰ সন্তানো আছে বুলি বুজিব পাৰে । এই উপমা দি শাস্ত্ৰত কোৱা হৈছে যে আত্মাৰ সৈতে আমাৰ সম্বন্ধ চিৰন্তন । সকলো  জন্মতে আত্মা আমাৰ চিৰসঙ্গী। সেই কাৰণে কাম-ক্ৰোধাদি মনৰ স্থূল প্ৰবৃত্তিসমুহে আবৰি ৰখা অৱস্থাত অতি অস্পষ্টভাৱে হ’লেও নিজৰ ভিতৰত আত্মাৰ উপস্থিতি আমি অনুভৱ  কৰিব পাৰো। এই অনুভৱৰ ফলতে চিৰকাল বাছি থকাৰ প্ৰবৃত্তি আমাৰ ভিতৰত সদাজাগ্ৰত হৈ থাকে । মানুহৰ কোলাহল বন্ধ হৈ গ’লে বহু মানুহৰ মাজত থকা নিজৰ সন্তানৰ মাত পিতৃ-মাতৃয়ে স্পষ্টভাৱে বুজিব পাৰে । একেদৰে কাম, ক্ৰোধ, লোভ ,মোহ  আদি মনৰ স্থূল প্ৰবৃত্তি সমুহ দমন কৰাৰ পিছত মানুহৰ  হৃদয় বিশুদ্ধ হয় আৰু তেনে অৱস্থাত হৃদয়ত সুপ্ত হৈ থকা আত্মজ্ঞান নিজে নিজে প্ৰকাশিত হয়।এই প্ৰসঙ্গত হৰিদেৱ গুৰুজনাই কৈছে যে কৃষ্ণই হৈছে সকলোৰে হৃদয়ত সদা বিৰাজমান হৈ থকা আত্মা আৰু ভগৱান কৃষ্ণৰ শৰণ গ্ৰহণেই হৈছে আত্মজ্ঞান লাভৰ সহজতম পথ । (আগলৈ)  

Religious Teachings of the “Satra” Institution of Guru Harideva -94 (হৰিদেৱ গুৰুজনাৰ সত্ৰানুষ্ঠানৰ ধৰ্মীয় শিক্ষা-৯৪)

 

Sometimes we keep camphor in a container. If the camphor is completely removed from there then also we get aroma of camphor in the container. Citing this analogy Bhagavata tells that after attainment of self-realization a self-realized person has to live in this world till the end of life in his present body. It is also said that after attainment of self-realization one become free from the possibility of rebirth. Explaining the reason of this scriptures tell that immediately after attainment of self- realization all seeds of one’s past deeds are completely destroyed. After that the only thing to be taken care of by a self-realized person is to keep himself away from performance of any kind of work with intention of fulfillment of any personal of desire. Again, it is said that desires are generated by the potency inherent in human mind as a result of past deeds performed with intention of fulfillment of desires. If all potencies of past deeds are not destroyed completely then desires may arise in the mind of self-realized person also. Under such circumstances a self-realized person may become bound to perform material activities with intention of fulfillment of desires and face spiritual fall down. In Bhagavata this point is explained with an analogy as follows. The plowman carefully uproots all unwanted weeds from agricultural field before sowing seeds there. If we see from that angle then no further weeds should come up in the plot of land after that. But practically we see that unwanted weeds grow again along with the seedlings of the crop. In a similar way materialistic desires  may arise in the mind of a self-realized person as a result of his past deeds  and he may face spiritual fall down in that way. In Bhagavata and other Vedic scripture there are life stories of such people. Analyzing the things as above Guru Harideva tells that it is not possible for common ignorant people like us to go through such complicated details depicted in the scriptures and make spiritual practice accordingly. For the benefit of common people he suggests that one who sincerely comes to the shelter or Sharana of Lord Krishna easily attains self-realization and at the same time gets protection from all possibilities of fall down in the spiritual path . (to be continued)

কেতিয়াবা কোনো টেমাৰ ভিতৰত আমি কৰ্পুৰ ৰাখো । টেমাৰ পৰা আটাইখিনি কৰ্পুৰ উলিয়াই অনাৰ পিছতো  খালী টেমাটোৰ ভিতৰত কৰ্পুৰৰ গোন্ধ পোৱা যায় । এই উপমা দি ভাগৱতত কোৱা হৈছে যে আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ পিছতো আত্মজ্ঞানী পুৰুষ মৃত্যুকাল পৰ্যন্ত  বৰ্ত্তমান  শৰীৰ  ধাৰণ কৰি এইখন জগত সংসাৰত থাকিব লাগে আৰু জগতৰ নিয়ম অনুসৰি সুখ-দুখ ভোগ কৰিব লাগে । শাস্ত্ৰত কোৱা হৈছে যে বৰ্ত্তমান শৰীৰ নাশ হোৱাৰ পিছত আত্মজ্ঞানী পুৰুষৰ পুনৰ্জন্ম  হোৱাৰ সম্ভাৱনা নাথাকে । ইয়াৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰি কোৱা হৈছে যে আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ লগে লগে আত্মজ্ঞানী পুৰুষে অতীতত কৰা সমস্ত  কৰ্মৰ বীজ ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হয় । ইয়াৰ পিছৰ পৰ্যায়ত আত্মজ্ঞানী পুৰুষে জীৱিত কালছোৱাৰ ভিতৰত নতুনকৈ  কোনো প্ৰকাৰৰ কামনা-বাসনাৰ বশবৰ্তী  হ’ব নালাগে  । লগতে  নিজৰ ব্যক্তিগত কামনা পূৰণ কৰাৰ  উদ্দেশ্যে  কাম কৰি যাতে নতুনকৈ একো কৰ্মফল  সঞ্চয় কৰিবলগীয়া নহয় তাৰ বাবে  সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব লাগে ।আনহাতে  কোৱা হৈছে  পূৰ্বজন্মত অৰ্থাৎ অতীতত কামনা-বাসনা পূৰণ কৰাৰ বাবে যি কৰ্ম কৰি অহা হয় তাৰ ফলতে  বৰ্ত্তমান জন্মত  মানুহৰ মনত কামনা-বাসনাৰ উদয় হয়।পূৰ্বজন্মৰ কামনা-বাসনাৰ বীজ সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস নহলে আত্মজ্ঞানী পুৰুষৰ মনতো কামনা-বাসনাৰ উদয় হ’ব পাৰে। তাৰ ফলত আত্মজ্ঞানী পুৰুষেও কামনা-বাসনা পূৰণৰ অৰ্থে  বৈষয়িক কৰ্মত লিপ্ত হৈ পাৰমাৰ্থিক পতনৰ সন্মুখীন  হ’ব পাৰে । ভাগৱতত এটি উপমাৰ সহায়ত কথাখিনি বুজাই দিয়া হৈছে ।  খেতিয়কে হাল বাই মাটি প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়তে  খেতিপথাৰৰ সমস্ত অলাগতিয়াল হাবি-বন উভালি পৰিষ্কাৰ কৰে আৰু তাৰ পিছত বীজ ছটিয়ায়। সেইফালৰ পৰা চালে মাটিখিনিত পুনৰ হাবি-বন গজাৰ সম্ভাৱনা থাকিব  নালাগে । কিন্তু শস্যৰ  গজালিৰ সৈতে একেলগে মাটিখিনিত পুনৰ হাবি-বন গজা আমি দেখা পাওঁ । একেদৰে অতীত কৰ্মৰ ফল স্বৰূপে আত্মজ্ঞানী পুৰুষৰ মনতো কামনা বাসনাৰ উদয় হ’ব পাৰে আৰু তাৰ ফলত তেওঁৰ পাৰমাৰ্থিক পতন হ’ব পাৰে । ভাগৱত আৰু অন্যান্য বৈদিক শাস্ত্ৰত তেনে অনেক ব্যক্তিৰ জীৱন কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে । কথাবিলাক ওপৰোক্ত ধৰণে বিচাৰ বিশ্লেষণ কৰি হৰিদেৱ গুৰুজনাই কৈছে যে  আমাৰ দৰে সাধাৰণ অজ্ঞানী মানুহে শাস্ত্ৰৰ এনে জটিল তত্ব বুজি লৈ সেইমতে পাৰমাৰ্থিক সাধনা কৰা সম্ভৱ নহয় । সেয়েহে সাধাৰণ সংসাৰী মানুহক উপদেশ দি গুৰুজনাই কৈছে যে যি ব্যক্তিয়ে আন্তৰিকতা সহকাৰে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ চৰণত শৰণ বা আশ্ৰয় গ্ৰহণ কৰে তেওঁ আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ  লগতে সকলো প্ৰকাৰৰ পাৰমাৰ্থিক পতনৰ আশংকাৰ পৰাও মুক্ত থাকিব পাৰে। (আগলৈ)  

Religious Teachings of the “Satra” Institution of Guru Harideva -93 (হৰিদেৱ গুৰুজনাৰ সত্ৰানুষ্ঠানৰ ধৰ্মীয় শিক্ষা-৯৩)

 

In a magic show we witness unusual activities performed by the magician. Those activities appear to be true in our eyes. But in actuality those unusual activities are nothing but some kind of tricks played by the magician.  People know his fact. But in spite of that, they happily enjoy the magic show.  Citing such analogy scriptures tell that after attainment of Atmajnana or self-realization human being can understand that there is no truth in the things and happenings of the material world. But after realization of this fact also people can enjoy material happiness as like as enjoyment of happiness from a magic show. In this context Bhagavata tells that attainment of Atmajnana or self- realization is the ultimate aim of human life. But life of people does not end immediately after attainment of self-realization. Moreover, the people and things of the world remain present around him as earlier. So, after attainment of self- realization also people have to live in this material world as earlier till the end of their present life. They are to eat food, live family life with wife children and other relatives, deal with other people and things of the world and perform all other material activities . They are bound to enjoy the happiness and sorrow of this world in accordance with their past deeds as like as common people. Considering all these things Bhagavata suggests that after attainment of self- realization a self- realized person should peacefully accept whatever comes to his life and patiently wait till the effect of his past deeds is completely exhausted and the body dies a natural death. In this context Guru Harideva tells that practically these things are not easy to do as suggested in the scriptures. The influence of the past deeds in the present human life is very strong.  Due to influence of the past deeds the sages of higher knowledge also commit mistakes and fall down from higher position in the spiritual field. In Bhagavata and other Vedic scriptures there are ample examples of such incidents pertaining to the sages and other saintly persons. Guru Harideva tells that self- realized persons under shelter or “Sharana” of Lord Krishna never face any spiritual fall down as above. Through his day to day life Guru Harideva practically shows us example in this regard. (to be continued)

যাদুখেল প্ৰদৰ্শন কৰাৰ সময়ত যাদুকৰে অনেক প্ৰকাৰৰ অসাধাৰণ কাৰ্য কৰি দেখুৱায়।যাদুকৰে প্ৰদৰ্শন কৰা অদ্ভূত আৰু অগতানুগতিক কাৰ্যসমুহ আমাৰ দৃষ্টিত একেবাৰে সঁচা যেন লাগে । কিন্তু প্ৰকৃততে এইবিলাক যাদুকৰজনে প্ৰদৰ্শন কৰা কিছুমান কৌশলহে । মানুহে এই কথা জানে  । কিন্তু তথাপিও যাদুখেল উপভোগ কৰি মানুহে আনন্দ লাভ কৰে । এই উপমা দি শাস্ত্ৰত কোৱা হৈছে যে আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ পিছত  আত্মজ্ঞানী পুৰুষে সংসাৰৰ মানুহ , অন্যান্য বিষয়বস্তু আৰু ঘটনাৰাজি অসত্য  বুলি বুজিব পাৰে । কিন্তু সেই সত্য বুজি পোৱাৰ পিছতো তেওঁলোকে যাদুখেল উপভোগ কৰি আনন্দ লাভ কৰাৰ দৰে স্ত্ৰী-পুত্ৰ আদি সাংসাৰিক সা-সম্বন্ধ আৰু বৈষয়িক সা-সুবিধা উপভোগ কৰি আনন্দ লাভ কৰিব পাৰে ।এই প্ৰসঙ্গত ভাগৱতে কৈছে যে  আত্মজ্ঞান লাভ কৰাটো মানৱ জীৱনৰ মুখ্য উদ্দেশ্য ।কিন্তু আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ লগে লগে মানুহৰ জীৱনকালৰ অন্ত নপৰে ।তদুপৰি কোনো এজন ব্যক্তিয়ে আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ পিছতো সেইজন আত্মজ্ঞানী ব্যক্তিৰ চতুৰ্দিশৰ  মানুহ, বস্তু , পৰিবেশ-পৰিস্থিতি ইত্যাদি আগৰ দৰেই থাকে । সেই কাৰণে আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ পিছতো মানুহে  বৰ্ত্তমান শৰীৰৰ  জীৱনকাল শেষ নোহোৱা পৰ্যন্ত  পূৰ্বৰ দৰে সাংসাৰিক পৰিবেশ পৰিস্থিতিৰ মাজতে থাকিবলৈ বাধ্য হয় । আত্মজ্ঞানী ব্যক্তিয়েও খাদ্য খাব লাগে , স্ত্ৰী-পুত্ৰ আৰু অন্যান্য সা-সম্বন্ধীয় লোকৰ  সৈতে  একেলগে সমাজত বাস কৰিব লাগে । তেওঁলোকেও সাধাৰণ গৃহস্থ ব্যক্তিৰ দৰে সমাজৰ অন্যান্য ব্যক্তি , বস্তু আৰু পৰিবেশৰ সৈতে খাপ খাই চলিবলৈ বাধ্য হয়| মুঠতে কবলৈ হ’লে পূৰ্বজন্মৰ কৰ্মৰ ফল স্বৰূপে সাধাৰণ ব্যক্তিয়ে যিবিলাক সাংসাৰিক সুখ বা দুখ ভোগ কৰে আত্মজ্ঞানী পুৰুষেও জীৱিত কালছোৱাত  সেই বিলাক একে নিয়মেৰে আৰু একে ধৰণে ভোগ কৰিবলৈ বাধ্য হয় ।কথাবিলাক ওপৰোক্ত ধৰণে বিচাৰ কৰি ভাগৱতত কোৱা হৈছে যে আত্মজ্ঞান লাভ কৰাৰ পৰবৰ্ত্তী পৰ্যায়ত আত্মজ্ঞানী ব্যক্তিয়ে নিজৰ জীৱনলৈ অহা সমস্ত ঘাত-প্ৰতিঘাত আৰু সুখ-দুখজনক পৰিবেশ পৰিস্থিতি সহজভাৱে গ্ৰহণ কৰিব লাগে।প্ৰকৃতিৰ নিয়মমতে শৰীৰৰ স্বাভাৱিক মৃত্যু নোহোৱা পৰ্যন্ত শান্তভাৱে অপেক্ষা কৰিব লাগে।এই প্ৰসঙ্গত হৰিদেৱ গুৰুজনাই উপদেশ দি কৈছে যে শাস্ত্ৰত কথাবিলাক যেনেদৰে কোৱা হৈছে তেনেদৰে অনুসৰণ কৰি  জীৱন নিৰ্বাহ কৰা সহজ কাম নহয় । মানুহৰ জীৱনত কৰ্মফলৰ প্ৰভাৱ অতি শক্তিশালী । কৰ্মফলৰ প্ৰভাৱত অনেক আত্মজ্ঞানী ঋষিমুনিৰো স্খলন ঘটে । ভাগৱতকে ধৰি বৈদিক শাস্ত্ৰসমুহত এনে অনেক ঋষি-মুনি আৰু জ্ঞানী ব্যক্তিৰ উদাহৰণ আছে । হৰিদেৱ গুৰুজনাই কৈছে যে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ চৰণত শৰণ গ্ৰহণ কৰা আত্মজ্ঞানী ব্যক্তিৰ  জীৱনত পতনৰ কোনো সম্ভাৱনা নাথাকে । গুৰুজনাই নিজৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ মাধ্যমত এই আদৰ্শ দেখুৱাই গৈছে ।(আগলৈ)